Người ta ôm nhau ở sân bay, chụp ảnh, và nghĩ rằng hành trình đã kết thúc. Với người bảo lãnh, đó là lúc giai đoạn có nghĩa vụ thật sự vừa bắt đầu, và nó thường kéo dài lâu hơn cả thời gian chờ hồ sơ.
Cam kết vẫn còn hiệu lực
Bản cam kết bảo trợ tài chính không hết hiệu lực vào ngày nhập cảnh. Nó chạy tiếp theo thời hạn ghi trong chính văn bản, thường tính bằng nhiều năm.
Hãy mở lại bản cam kết và xác định chính xác mốc chấm dứt. Ghi mốc đó vào lịch, vì nó ảnh hưởng tới cả khả năng bạn bảo lãnh người khác về sau.
Khoản cần tránh trong những năm đầu
Các khoản trợ cấp có điều kiện thu nhập là nhóm nguy hiểm: trợ cấp sinh hoạt, hỗ trợ nhà ở, trợ giúp y tế cho người thu nhập thấp.
Người mới sang thường được nhân viên xã hội tại địa phương hướng dẫn đăng ký những khoản này với ý tốt. Họ không biết về cam kết di trú của bạn. Hãy kiểm tra trước khi đăng ký bất cứ khoản nào.
Khoản không nằm trong phạm vi
Giáo dục phổ thông cho trẻ em, cấp cứu y tế, và các chương trình dựa trên đóng góp thường không tính. Tiêm chủng và khám sàng lọc cộng đồng cũng vậy.
Danh sách cụ thể nằm trong văn bản cam kết và trên trang thông tin chính thức. Hãy in ra một bản và đưa cho người mới sang cầm theo.
Con đường chấm dứt nghĩa vụ
Phổ biến nhất là người được bảo lãnh làm việc đủ một số năm có đóng góp vào hệ thống, hoặc trở thành công dân. Hai mốc này thường đi cùng nhau về thời gian.
Nghĩa là hỗ trợ người thân sớm có việc làm chính thức không chỉ tốt cho họ mà còn rút ngắn nghĩa vụ của chính bạn. Đây là chỗ mà lợi ích của hai bên trùng nhau hoàn toàn.
Giúp thế nào cho đúng
Việc có ích nhất trong ba tháng đầu không phải cho tiền mà là dẫn đi làm giấy tờ: mã số thuế, tài khoản ngân hàng, đăng ký y tế, bằng lái, đăng ký cư trú.
Tiếp theo là ngoại ngữ và chuyển đổi bằng cấp. Một người có thể làm đúng nghề của mình sẽ tự lập nhanh hơn nhiều so với người phải bắt đầu lại từ đầu.
Giữ khoảng cách hợp lý
Nhiều gia đình đón người thân về sống chung và bao trọn mọi thứ trong năm đầu. Điều này dễ hiểu nhưng nó kéo dài giai đoạn phụ thuộc.
Hãy đặt mốc cụ thể từ đầu: bao lâu thì bắt đầu tìm việc, bao lâu thì ra ở riêng. Mốc rõ ràng giúp cả hai bên, và nó tránh được loại xung đột âm ỉ rất hay xảy ra ở tháng thứ sáu.
Nếu người được bảo lãnh gặp khó khăn thật
Bệnh tật, mất việc, hoặc hoàn cảnh ngoài dự kiến có thể khiến họ cần hỗ trợ. Đây chính là tình huống mà cam kết được thiết kế để xử lý.
Hãy tìm hiểu xem khoản hỗ trợ cụ thể đó có nằm trong phạm vi phải hoàn không, và nếu có thì bạn hoàn được bao nhiêu. Đừng để người thân chịu thiếu thốn vì sợ một khoản mà thực ra không nằm trong danh sách.
Năm đầu tiên khó hơn người ta kể
Người mới sang thường mất vài tháng chỉ để làm quen với những việc nhỏ: đi lại, mua sắm, hiểu hoá đơn, tìm bác sĩ. Trong giai đoạn đó họ chưa đi làm và chưa có thu nhập.
Hãy tính khoản chi cho giai đoạn này vào ngân sách ngay từ trước khi họ sang, thay vì để nó thành bất ngờ. Gia đình chuẩn bị sẵn sáu tháng chi phí sẽ trải qua năm đầu nhẹ nhàng hơn hẳn.
Ghi lại những gì đã hỗ trợ
Hãy lưu chứng từ về các khoản bạn đã chi cho người thân trong thời gian cam kết: chuyển khoản, hoá đơn, hợp đồng thuê nhà. Đây là bằng chứng rằng bạn đã thực hiện nghĩa vụ của mình.
Nếu về sau có tranh chấp hoặc có yêu cầu hoàn trả, tập chứng từ này là thứ bạn cần. Nó cũng hữu ích khi bạn nộp hồ sơ bảo lãnh người tiếp theo.
Ảnh hưởng tới kế hoạch tiếp theo
Nếu bạn dự định bảo lãnh thêm người khác, cam kết đang chạy sẽ được tính vào khi xét thu nhập, và một khoản hoàn trả chưa xử lý có thể làm bạn mất tư cách.
Vì vậy hãy coi giai đoạn sau nhập cảnh là một phần của kế hoạch dài hạn, không phải phần thưởng sau khi xong việc. Gia đình nào tính được điều này từ đầu sẽ đi được xa hơn.
Hỏi đáp
Người thân tôi trở thành công dân thì cam kết hết ngay không?
Ở nhiều nước thì có, đây là một trong các mốc chấm dứt phổ biến. Hãy kiểm tra văn bản cam kết của bạn.
Họ quay về Việt Nam sống thì tôi còn nghĩa vụ không?
Việc rời đi vĩnh viễn và từ bỏ tư cách thường chấm dứt cam kết, nhưng cần làm đúng thủ tục chứ không chỉ là đi khỏi.
Tôi có phải nuôi họ hoàn toàn không?
Cam kết là không để họ trở thành gánh nặng công, không phải nghĩa vụ chu cấp toàn bộ. Hai việc đó khác nhau.
Nếu họ nhận trợ cấp mà tôi không biết thì sao?
Bạn vẫn có thể bị yêu cầu hoàn trả. Hãy trao đổi rõ với người thân ngay từ khi họ vừa sang.
