Hồ sơ trượt ở phần tài chính hiếm khi vì đương đơn không có tiền. Nó trượt vì số tiền có thật ấy không kể được câu chuyện của chính nó: không rõ từ đâu tới, không khớp với thu nhập đã khai, hoặc xuất hiện quá gần ngày nộp hồ sơ.
Hai câu hỏi khác nhau
Câu thứ nhất là bạn có đủ tiền không, trả lời bằng số dư. Câu thứ hai là tiền đó từ đâu ra, trả lời bằng cả một chuỗi chứng từ.
Phần lớn mọi người chuẩn bị rất kỹ cho câu thứ nhất và gần như không chuẩn bị cho câu thứ hai. Nhưng câu thứ hai mới là câu làm hồ sơ trượt.
Dòng tiền đột ngột
Một khoản lớn vào tài khoản vài tuần trước khi nộp hồ sơ là tín hiệu bị chú ý ngay. Người xét không giả định bạn gian dối, nhưng họ buộc phải hỏi.
Nếu đó là tiền bán nhà, tiền thừa kế, hay tiền từ người thân, hãy có sẵn hợp đồng, giấy tờ thừa kế, hoặc văn bản tặng cho. Một khoản lớn không có giấy tờ đi kèm là khoản tiền tệ nhất trong hồ sơ.
Duy trì số dư đủ lâu
Nhiều chương trình yêu cầu tiền nằm trong tài khoản một khoảng thời gian nhất định, thường vài tháng. Mục đích là để loại trừ tiền mượn tạm.
Hãy tính ngược từ ngày dự kiến nộp và bắt đầu duy trì từ sớm. Đừng rút ra rồi nạp lại trong giai đoạn này, vì sao kê sẽ cho thấy điều đó.
Tiền mặt là điểm yếu
Nhiều gia đình Việt Nam giữ phần lớn tài sản bằng tiền mặt hoặc vàng, và có thu nhập không qua ngân hàng. Đây là thực tế nhưng nó khó chứng minh.
Nếu bạn đang trong hoàn cảnh này, hãy bắt đầu đưa dòng tiền qua ngân hàng càng sớm càng tốt, ít nhất một hai năm trước khi nộp. Lịch sử giao dịch tích luỹ theo thời gian và không dựng lại được.
Thu nhập phải khớp với tài sản
Một người khai thu nhập vừa phải mà có tài sản rất lớn sẽ được hỏi. Sự chênh lệch đó có thể hoàn toàn hợp lý, nhưng bạn phải là người giải thích.
Hãy chuẩn bị trước câu trả lời kèm chứng từ: bán đất trước đây, kinh doanh đã ngừng, hỗ trợ từ gia đình. Trả lời ứng khẩu trong buổi phỏng vấn về một khoản tiền lớn hiếm khi nghe thuyết phục.
Hồ sơ thuế
Tờ khai thuế thu nhập cá nhân là chứng từ có sức nặng cao vì nó do bên thứ ba xác nhận. Với người làm công ăn lương, đây là thứ dễ lấy và nên có.
Với người kinh doanh, báo cáo thuế của hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp đóng vai trò tương tự. Nếu thu nhập thực cao hơn phần đã kê khai, hãy chuẩn bị tinh thần rằng phần chênh sẽ khó chứng minh.
Tài sản đứng tên người khác
Nhà đất đứng tên cha mẹ, xe đứng tên anh em, công ty đứng tên người quen là chuyện phổ biến. Trong hồ sơ di trú, tài sản không đứng tên bạn thì không phải của bạn.
Đưa vào hồ sơ mà không giải thích được quan hệ sở hữu sẽ gây hại nhiều hơn là bỏ qua. Nếu tài sản đó thật sự là của bạn, hãy làm thủ tục sang tên từ sớm.
Người bảo trợ tài chính
Ở một số diện, người thân có thể đứng ra bảo trợ. Khi đó chính người bảo trợ phải chứng minh khả năng của họ, và quan hệ giữa hai bên phải rõ ràng.
Hãy có văn bản cam kết bảo trợ, giấy tờ chứng minh quan hệ, và sao kê của người bảo trợ. Lời hứa miệng trong gia đình không có giá trị trong hồ sơ.
Sao kê nộp thế nào cho đúng
Hãy xin sao kê có dấu của ngân hàng, đủ khoảng thời gian được yêu cầu, và không cắt bớt trang nào. Bản tự in từ ứng dụng thường không đủ giá trị vì không có xác nhận của ngân hàng.
Nếu có giao dịch lớn trong kỳ, hãy đánh dấu và giải thích ngay trong trang tóm tắt. Người xét sẽ tìm thấy chúng dù bạn có nói hay không, nên nói trước luôn có lợi hơn.
Trình bày thành một câu chuyện
Đừng nộp một xấp sao kê rời rạc. Hãy viết một trang tóm tắt: tổng tài sản gồm những gì, mỗi phần từ đâu, và trỏ tới chứng từ tương ứng.
Trang này giúp người xét đi theo đúng mạch bạn muốn thay vì tự dựng giả thuyết. Trong phần tài chính, sự rõ ràng có giá trị ngang với con số.
Hỏi đáp
Vay tiền để đủ số dư có được không?
Nhiều chương trình không chấp nhận tiền vay và đều có cách phát hiện qua sao kê. Nếu có vay thật, hãy khai rõ kèm hợp đồng.
Sổ tiết kiệm mới mở có bị nghi không?
Bản thân sổ mới không sai, nhưng nguồn tiền vào sổ phải giải thích được. Thời gian duy trì cũng thường được yêu cầu.
Cần bao nhiêu là đủ?
Tuỳ chương trình và số người trong hồ sơ, và ngưỡng được công bố chính thức. Hãy chuẩn bị dư hơn ngưỡng một khoảng an toàn.
Tiền do người thân ở nước ngoài gửi về có dùng được không?
Được nếu có chứng từ chuyển tiền hợp pháp và văn bản tặng cho. Tiền chuyển qua kênh không chính thức thì rất khó dùng.
