Có một quyết định mà phần lớn gia đình đưa ra trong vài phút, theo thói quen hoặc theo vai vế, rồi sống với hậu quả của nó nhiều năm: ai sẽ là người đứng tên hồ sơ. Cùng một gia đình, cùng một chương trình, đặt người chồng hay người vợ vào vị trí ấy có thể cho hai kết quả hoàn toàn khác nhau.
Vì sao không nên chọn theo thói quen
Thói quen phổ biến là người chồng đứng tên vì là trụ cột, hoặc người nào khởi xướng ý định đi thì người đó đứng tên. Cả hai cách đều không liên quan gì tới các tiêu chí mà cơ quan di trú thật sự dùng.
Cơ quan xét hồ sơ không đo vai vế trong gia đình. Họ đo những thứ đo được, và danh sách đó thường hẹp hơn cũng như cụ thể hơn nhiều so với hình dung.
Tuổi thường là yếu tố nặng nhất
Ở các chương trình chấm điểm, tuổi chiếm tỷ trọng lớn và điểm giảm rất nhanh sau một ngưỡng. Chênh lệch vài tuổi giữa hai vợ chồng có thể đổi cả kết quả.
Hãy tính điểm cho cả hai người trước khi chốt, đừng chỉ tính cho người bạn định chọn. Đây là mười lăm phút tính toán có giá trị cao nhất trong toàn bộ quá trình.
Trình độ và kinh nghiệm
Bằng cấp được chấm theo cấp học và đôi khi theo ngành. Kinh nghiệm được chấm theo số năm và theo mức độ khớp với nghề đang thiếu ở nước đến.
Một người có bằng thấp hơn nhưng làm đúng nghề đang thiếu có thể mạnh hơn người có bằng cao mà nghề không nằm trong danh sách. Hãy đọc danh sách nghề trước, rồi mới xét bằng cấp.
Ngoại ngữ
Điểm ngoại ngữ là thứ có thể cải thiện được, khác với tuổi. Nếu người mạnh hơn ở các tiêu chí khác lại yếu ngoại ngữ, đôi khi đáng để lùi vài tháng ôn thi thay vì đổi người đứng tên.
Nhưng hãy tính cả thời gian: lùi một năm để tăng điểm ngoại ngữ trong khi mất điểm tuổi là một phép trừ chứ không phải phép cộng.
Lý lịch tư pháp
Đây là chỗ cần nói thẳng trong gia đình trước khi nộp. Một vụ việc cũ, một án treo, một lần bị xử phạt ở nước ngoài đều có thể ảnh hưởng, và mức độ tuỳ chương trình.
Điều quan trọng là người phụ thuộc cũng bị kiểm lý lịch, chỉ ở mức nhẹ hơn. Đổi vị trí không làm vấn đề biến mất, nó chỉ đổi cách vấn đề được xem xét.
Sức khoẻ
Khám sức khoẻ áp dụng cho mọi người trong hồ sơ. Một số tình trạng bệnh có thể khiến hồ sơ bị từ chối vì lý do y tế công cộng hoặc chi phí y tế dự kiến.
Nếu trong gia đình có người mắc bệnh thuộc nhóm nhạy cảm, hãy tìm hiểu quy định cụ thể từ sớm. Đây là loại thông tin nên biết trước khi tiêu tiền cho hồ sơ, không phải sau.
Yếu tố dài hạn hay bị bỏ quên
Sau khi sang, đương đơn chính thường là người có nhiều ràng buộc nhất: phải đáp ứng điều kiện cư trú, phải duy trì việc làm hoặc khoản đầu tư, phải gia hạn đúng hạn.
Người phụ thuộc thường tự do hơn nhưng cũng lệ thuộc hơn. Hãy hình dung cuộc sống ba năm sau chứ đừng chỉ tính điểm cho ngày nộp.
Quan hệ hôn nhân và rủi ro
Tư cách của người phụ thuộc thường gắn với quan hệ với đương đơn. Nếu quan hệ chấm dứt trước khi có tư cách ổn định, người phụ thuộc có thể mất tư cách theo.
Đây là điều không ai muốn nghĩ tới lúc nộp hồ sơ, nhưng nó có thật và nó là một lý do chính đáng để cân nhắc kỹ ai đứng tên.
Người còn lại không biến mất
Chọn một người đứng tên không có nghĩa người kia đứng ngoài. Hồ sơ vẫn khai đầy đủ về vợ hoặc chồng, vẫn kiểm lý lịch và sức khoẻ của họ, và nhiều chương trình còn cộng điểm từ trình độ của họ.
Vì vậy đừng dồn hết công sức chuẩn bị vào một người rồi bỏ trống phần của người kia. Giấy tờ thiếu ở phía người phụ thuộc làm chậm hồ sơ y hệt như thiếu ở phía đương đơn.
Ghi lại lý do đã chọn
Hãy viết ra một trang nêu rõ vì sao chọn người này: điểm số, nghề nghiệp, mốc thời gian. Trang đó rất có ích khi phải giải thích với cơ quan di trú hoặc khi xem lại sau vài năm.
Nó cũng giúp cả nhà hiểu quyết định chung thay vì để một người tự quyết rồi cả nhà chịu. Quyết định này nên là quyết định có tính toán, không phải quyết định theo mặc định.
Hỏi đáp
Người có thu nhập cao hơn có nên đứng tên không?
Không nhất thiết, vì thu nhập chỉ là một tiêu chí. Hãy tính điểm tổng thể thay vì chọn theo một chỉ số.
Vợ chồng có thể đổi vị trí giữa chừng không?
Thường phải nộp lại từ đầu. Nộp lại nghĩa là mất thời gian chờ và chi phí đã bỏ ra.
Có được cộng điểm từ người phụ thuộc không?
Nhiều chương trình có cộng điểm cho trình độ hoặc ngoại ngữ của vợ hoặc chồng. Hãy đọc kỹ bảng điểm vì đây là phần hay bị bỏ sót.
Chọn con đã trưởng thành làm đương đơn được không?
Ở một số chương trình thì được, nhưng khi đó cha mẹ trở thành người phụ thuộc và nhiều nơi không cho phép điều này. Phải kiểm tra quy định cụ thể.
