Đi làm ở một nước, đi học ở nước khác, theo gia đình sang nơi thứ ba, trong khi hồ sơ định cư ở một nước nữa vẫn đang chạy. Tình huống này ngày càng phổ biến, và nó tạo ra một lớp nghĩa vụ mới mà phần lớn mọi người không biết là có.
Nghĩa vụ thứ nhất: báo địa chỉ
Địa chỉ nhận thư phải là nơi bạn thật sự nhận được thư. Nghe hiển nhiên nhưng đây chính là chỗ hồ sơ hay chết.
Nếu bạn chuyển chỗ ở thường xuyên trong năm đầu ở nước mới, hãy khai một địa chỉ ổn định của người thân ở Việt Nam thay vì địa chỉ hiện tại. Chuyển tiếp thư quốc tế chậm và không đáng tin cho những thư có hạn tính bằng tuần.
Nghĩa vụ thứ hai: lý lịch tư pháp nước sở tại
Nhiều chương trình yêu cầu lý lịch tư pháp từ mọi nước bạn đã cư trú quá một khoảng thời gian nhất định, thường là sáu tháng hoặc một năm.
Đây là yêu cầu bị bỏ sót nhiều nhất. Người ta chuẩn bị lý lịch tư pháp Việt Nam rất kỹ rồi nhận yêu cầu bổ sung đòi thêm giấy của nước đang ở, và thủ tục xin ở nước ngoài thường mất vài tuần.
Làm trước khi rời đi
Nếu bạn sắp rời nước thứ ba, hãy xin lý lịch tư pháp trước khi đi. Xin từ xa sau đó khó hơn nhiều, có nơi bắt phải có mặt hoặc phải qua cơ quan đại diện.
Điều này cũng đúng với giấy xác nhận cư trú, xác nhận việc làm và xác nhận học tập. Thu thập lúc còn ở đó tốn một buổi; thu thập từ xa tốn vài tháng.
Lịch sử cư trú phải liền mạch
Mẫu đơn thường yêu cầu liệt kê mọi nơi bạn đã sống trong một số năm, không được có khoảng trống. Người đi lại nhiều rất dễ để hổng vài tháng.
Hãy dựng bảng theo tháng: từ tháng nào tới tháng nào, ở nước nào, địa chỉ nào, làm gì. Bảng này cũng là thứ bạn cần cho lý lịch tư pháp của từng nước.
Tư cách cư trú ở nước thứ ba
Hãy giữ tư cách của mình ở nước đó luôn hợp lệ. Một lần ở quá hạn hoặc làm việc không đúng giấy phép sẽ được ghi lại, và nó sẽ hiện ra trong hồ sơ định cư của bạn.
Đây là rủi ro dễ mắc vì người ta coi nước thứ ba chỉ là nơi ở tạm. Nhưng trong mắt cơ quan xét hồ sơ, cách bạn tuân thủ quy định ở đó là chỉ dấu về cách bạn sẽ tuân thủ ở nước họ.
Phỏng vấn ở đâu
Nhiều chương trình cho phỏng vấn tại cơ quan đại diện gần nơi bạn đang cư trú, một số bắt buộc phải về nước gốc. Hãy hỏi rõ càng sớm càng tốt.
Nếu phải về Việt Nam, hãy tính chi phí và thời gian vào kế hoạch. Và kiểm tra xem việc rời nước thứ ba có ảnh hưởng tới tư cách cư trú ở đó không.
Thu nhập và thuế ở hai nơi
Nếu bạn có thu nhập ở nước thứ ba, phần chứng minh tài chính sẽ gồm giấy tờ của cả hai nơi. Hãy giữ hồ sơ thuế và sao kê ngân hàng ở nước đó.
Dòng tiền chuyển về Việt Nam hoặc chuyển đi nước khác cũng nên có chứng từ. Tiền chuyển qua kênh không chính thức là khoản khó dùng nhất trong hồ sơ.
Khi hồ sơ có kết quả mà bạn đang ở xa
Giấy tờ được cấp thường có hạn nhập cảnh. Hãy tính trước xem từ nơi bạn đang ở, việc thu xếp để đi trong thời hạn đó có khả thi không.
Nhiều người phải kết thúc hợp đồng lao động, báo trước cho chủ nhà, và làm thủ tục rời nước sở tại. Những việc ấy cần nhiều tuần, nên hãy bắt đầu ngay khi có tin.
Một tệp cho mỗi nước
Hãy lập một thư mục riêng cho từng nước bạn từng sống, chứa hợp đồng thuê nhà, giấy tờ cư trú, hợp đồng lao động, lý lịch tư pháp và thuế.
Với người đi qua ba bốn nước, cách tổ chức này là thứ duy nhất giữ cho hồ sơ không rối. Và nó cũng chính là cấu trúc mà mẫu đơn sẽ hỏi bạn.
Hỏi đáp
Ở nước thứ ba bốn tháng có phải xin lý lịch tư pháp không?
Tuỳ ngưỡng của chương trình, thường là sáu tháng hoặc một năm. Hãy đọc kỹ yêu cầu và xin nếu sát ngưỡng.
Chuyển sang nước khác có làm hồ sơ yếu đi không?
Không tự nó, và đôi khi còn mạnh hơn nếu bạn tích luỹ kinh nghiệm quốc tế. Điều quan trọng là khai đầy đủ và tuân thủ quy định ở đó.
Tôi có thể nộp hồ sơ mới ở nước đang sống không?
Ở nhiều nước thì được, nhưng phải khai cả hồ sơ đang chạy. Hai hồ sơ song song hợp lệ khi minh bạch.
Thư gửi tới địa chỉ cũ thì làm sao biết?
Hãy tự tra tiến độ trực tuyến định kỳ. Đây là lớp kiểm tra độc lập không phụ thuộc vào đường thư.