Với hồ sơ dựa trên nghề nghiệp, công việc không chỉ là nguồn thu nhập. Nó là nền móng của toàn bộ hồ sơ: điều kiện xét, điểm số, khả năng tài chính đều đứng trên đó. Khi nền ấy dịch chuyển, việc xử lý không thể chờ.
Ba mức độ thay đổi
Nhẹ nhất là đổi vị trí trong cùng công ty, cùng ngành nghề. Trung bình là chuyển sang công ty khác nhưng vẫn làm đúng nghề đã khai.
Nặng nhất là đổi hẳn ngành nghề, hoặc mất việc và chưa có việc mới. Mỗi mức có cách xử lý khác nhau, nhưng cả ba đều phải báo.
Vì sao phải báo cả khi có lợi
Lên chức, tăng lương, chuyển sang công ty lớn hơn đều là tin tốt. Nhưng nếu không báo, hồ sơ của bạn đang mô tả một thực tế không còn đúng.
Và khi người xét đối chiếu sao kê lương với nơi làm việc đã khai, sự lệch pha sẽ hiện ra. Lúc đó câu hỏi không còn là bạn làm ở đâu mà là vì sao bạn không nói.
Hồ sơ có thư mời làm việc
Nếu hồ sơ của bạn dựa trên một lời mời từ chủ sử dụng lao động ở nước đến, thì lời mời đó là điều kiện tiên quyết. Chủ rút lời mời thì hồ sơ dừng.
Đây là rủi ro nằm ngoài tầm kiểm soát của bạn. Cách giảm thiểu là giữ liên lạc thường xuyên với chủ sử dụng, nắm tình hình công ty, và hỏi họ về cam kết theo tiến độ.
Khi công ty ở nước đến gặp khó khăn
Sáp nhập, tái cơ cấu, đổi chủ sở hữu đều có thể ảnh hưởng tới hiệu lực của lời mời. Ở một số nước, thay đổi pháp nhân đòi phải làm lại thủ tục từ phía chủ sử dụng.
Hãy hỏi thẳng khi nghe tin về những thay đổi này. Biết sớm cho bạn thời gian tìm phương án thay thế, biết muộn thì không.
Mất việc ở Việt Nam trong lúc chờ
Nếu điểm số của bạn dựa vào kinh nghiệm đã có, việc mất việc hiện tại không xoá mất kinh nghiệm ấy. Phần đã tích luỹ vẫn được tính.
Nhưng nếu chương trình yêu cầu đang làm việc tại thời điểm xét, hoặc nếu khả năng tài chính của bạn dựa vào thu nhập hiện tại, thì đây là vấn đề. Hãy báo và nêu kế hoạch của bạn.
Khoảng trống giữa hai công việc
Một hai tháng chuyển việc là bình thường và không cần lo. Điều cần làm là ghi rõ khoảng thời gian đó trong phần lịch sử nghề nghiệp thay vì để trống.
Khoảng trống dài hơn nên có giải thích: đi học, chăm sóc gia đình, điều trị bệnh, hoặc tìm việc. Một khoảng trống có lý do không phải là điểm yếu; một khoảng trống im lặng thì có.
Giấy tờ cần cập nhật
Hợp đồng lao động mới, quyết định tuyển dụng, xác nhận của công ty về vị trí và thời gian làm việc. Nếu nghỉ việc thì quyết định thôi việc hoặc xác nhận chấm dứt hợp đồng.
Hãy xin xác nhận từ công ty cũ trước khi rời đi. Quay lại xin sau vài tháng thường khó hơn nhiều, nhất là khi người phụ trách đã đổi.
Đổi ngành nghề hẳn
Đây là thay đổi nặng nhất vì nó có thể làm bạn không còn thuộc nhóm nghề mà chương trình nhắm tới. Điểm số và điều kiện đều tính lại.
Trước khi quyết định đổi ngành trong lúc chờ, hãy tính xem hồ sơ còn đủ điều kiện không. Có trường hợp nên hoãn việc đổi nghề vài tháng cho tới khi có kết quả.
Khi thu nhập giảm nhưng vẫn có việc
Giảm lương, chuyển sang làm bán thời gian, hoặc mất phần thu nhập ngoài đều ảnh hưởng tới phần chứng minh tài chính. Sao kê của những tháng tới sẽ cho thấy điều đó.
Hãy chủ động nêu thay đổi kèm kế hoạch bù đắp, chẳng hạn khoản tiết kiệm sẵn có hoặc người bảo trợ. Người xét thấy một hoàn cảnh được quản lý sẽ đánh giá khác với một sao kê tụt dốc không lời giải thích.
Giữ hồ sơ nghề nghiệp của chính mình
Hãy lưu hợp đồng, quyết định, bảng lương và xác nhận của mọi nơi bạn từng làm, kể cả những nơi đã lâu. Hồ sơ di trú thường hỏi lịch sử nghề nghiệp nhiều năm.
Với người đã làm ở nhiều công ty, việc dựng lại lịch sử này sau nhiều năm rất mất công. Lưu dần theo thời gian là cách duy nhất nhẹ nhàng.
Hỏi đáp
Tôi đổi việc nhưng cùng nghề thì có ảnh hưởng không?
Thường không ảnh hưởng tới điều kiện, nhưng vẫn phải báo và nộp giấy tờ của nơi làm mới.
Mất việc thì hồ sơ có bị huỷ ngay không?
Không tự động, tuỳ chương trình và tuỳ hồ sơ dựa trên điều gì. Hãy báo và hỏi rõ hệ quả.
Làm tự do không có hợp đồng thì chứng minh thế nào?
Bằng hợp đồng với khách hàng, hoá đơn, sao kê thanh toán và kê khai thuế. Dòng tiền qua ngân hàng là bằng chứng mạnh nhất.
Chủ sử dụng rút lời mời thì tôi mất gì?
Thường là hồ sơ dừng và lệ phí không hoàn. Hãy tìm lời mời mới hoặc chuyển sang diện khác nếu đủ điều kiện.
