Khi một gia đình Việt Nam nói cả nhà cùng đi, cả nhà thường gồm vợ chồng, con cái, và rất hay có cả cha mẹ. Khi luật di trú nói cùng một chữ, vòng tròn ấy hẹp hơn nhiều. Biết điều này sớm giúp bạn không xây cả một kế hoạch trên một giả định sai.
Lõi cứng của mọi chương trình
Hầu như ở đâu cũng có hai nhóm chắc chắn được đi kèm: vợ hoặc chồng của đương đơn, và con chưa thành niên còn phụ thuộc.
Hai nhóm này được coi là gia đình hạt nhân, và quyền sống cùng nhau của họ được các hệ thống pháp luật công nhận rộng rãi. Ngoài hai nhóm này, mọi thứ đều tuỳ chương trình.
Vợ chồng không đăng ký
Nhiều nước công nhận bạn đời chung sống như vợ chồng, với điều kiện chứng minh được một khoảng thời gian sống chung và một đời sống chung thật sự. Một số nước khác chỉ công nhận hôn nhân có đăng ký.
Nếu bạn thuộc trường hợp này, hãy kiểm tra ngay từ đầu và bắt đầu thu thập bằng chứng sớm: hợp đồng thuê nhà đứng tên cả hai, tài khoản chung, hoá đơn cùng địa chỉ. Bằng chứng tích luỹ theo thời gian, không dựng lại được trong một tuần.
Con cái
Con ruột chưa thành niên gần như luôn được đi kèm. Nhưng chữ chưa thành niên có ngưỡng tuổi khác nhau, và ngưỡng đó thường được tính vào một thời điểm cụ thể chứ không phải lúc bạn nộp.
Con đã trưởng thành thường không còn được coi là người phụ thuộc, trừ khi chứng minh được vẫn phụ thuộc thật sự vì lý do sức khoẻ hoặc đang đi học toàn thời gian, và cả hai ngoại lệ này đều hẹp.
Con riêng và con nuôi
Con riêng của vợ hoặc chồng thường được tính, nhưng cần giấy tờ về quyền nuôi con và sự đồng ý của cha hoặc mẹ ruột còn lại. Đây là phần giấy tờ nặng nhất trong nhóm này.
Con nuôi được tính khi việc nhận nuôi hợp pháp và thường phải hoàn tất trước một mốc thời gian nhất định. Nhận nuôi ngay trước khi nộp hồ sơ là tình huống bị xem xét rất kỹ.
Cha mẹ
Đây là điểm khác biệt lớn nhất so với cách hiểu của người Việt. Ở tuyệt đại đa số chương trình, cha mẹ của đương đơn không phải người phụ thuộc và không đi kèm được.
Con đường cho cha mẹ thường là một hồ sơ bảo lãnh riêng, nộp sau khi bạn đã có tư cách ổn định ở nước đó. Đường này thường dài và có hạn ngạch, nên hãy tính nó như một dự án riêng chứ đừng gộp vào kế hoạch ban đầu.
Anh chị em
Gần như không bao giờ là người phụ thuộc. Một số nước có diện bảo lãnh anh chị em ruột nhưng đó là hồ sơ độc lập với thời gian chờ rất dài.
Nếu kế hoạch của gia đình bạn phụ thuộc vào việc cả anh chị em cùng sang, hãy xác định ngay rằng đó là nhiều hồ sơ chứ không phải một.
Phụ thuộc nghĩa là phụ thuộc thật
Một số chương trình cho phép người thân khác đi kèm nếu chứng minh được phụ thuộc thật sự về tài chính và chăm sóc. Ngưỡng chứng minh thường rất cao.
Cần thấy dòng tiền chu cấp đều đặn trong nhiều năm, giấy tờ y tế nếu là lý do sức khoẻ, và bằng chứng rằng không còn người nào khác có thể chăm sóc. Lời khai của gia đình không đủ.
Khai đủ ngay cả khi không đi cùng
Đây là điều quan trọng và hay bị bỏ qua. Nhiều mẫu đơn yêu cầu liệt kê mọi người thân trong phạm vi quy định, kể cả người không đi kèm.
Bỏ tên một đứa con vì cháu ở lại với ông bà có thể khiến bạn mất khả năng bảo lãnh cháu về sau, và tệ hơn là bị coi là khai thiếu. Hãy khai đủ rồi ghi rõ ai đi, ai không.
Kiểm tra trước khi lên kế hoạch
Hãy vẽ ra sơ đồ gia đình bạn, rồi đối chiếu từng người với định nghĩa của chính chương trình bạn nhắm tới. Làm việc này trước khi tiêu đồng nào cho hồ sơ.
Nhiều gia đình phát hiện ở bước này rằng kế hoạch của họ thật ra là hai hoặc ba hồ sơ trải qua nhiều năm. Biết sớm không làm kế hoạch tệ đi; nó chỉ làm kế hoạch đúng với thực tế.
Hỏi đáp
Con tôi sắp qua tuổi thì có cách nào giữ lại không?
Một số nước có cơ chế khoá tuổi tại thời điểm nộp. Hãy tra kỹ quy định này vì nó quyết định thời điểm nộp của cả hồ sơ.
Vợ chồng tôi chưa đăng ký kết hôn thì nên làm gì?
Nếu chương trình chỉ công nhận hôn nhân có đăng ký thì nên đăng ký sớm, vì nhiều nơi yêu cầu hôn nhân đã tồn tại một khoảng thời gian trước khi nộp.
Ông bà có thể sang chăm cháu không?
Thường qua thị thực thăm thân chứ không phải diện người phụ thuộc. Một số nước có thị thực dài hạn cho ông bà nhưng không cho quyền cư trú.
Người phụ thuộc có phải khám sức khoẻ và kiểm lý lịch không?
Có, gần như luôn phải. Vấn đề của một người phụ thuộc có thể ảnh hưởng tới cả hồ sơ.
