Có sáu câu trong mẫu đơn di trú bị trả lời sai nhiều hơn hẳn các câu khác. Không phải vì người ta muốn giấu, mà vì cách hiểu thông thường của những chữ ấy khác hẳn cách hiểu của luật di trú.
Câu thứ nhất: tình trạng hôn nhân
Người đã ly thân nhiều năm thường tự động chọn độc thân. Nhưng chừng nào chưa có quyết định ly hôn có hiệu lực, tình trạng pháp lý vẫn là đã kết hôn.
Đây là một trong những ô bị đối chiếu kỹ nhất vì nó liên quan tới hôn nhân giả. Hãy khai đúng tình trạng pháp lý và ghi chú thêm về hoàn cảnh thực tế nếu muốn.
Câu thứ hai: lịch sử đi lại
Câu hỏi thường là bạn đã tới những nước nào trong một số năm qua. Người ta hay chỉ kể những chuyến đáng nhớ và bỏ qua chuyến công tác hai ngày hay chuyến quá cảnh.
Nhưng dấu trong hộ chiếu thì ghi hết. Hãy mở hộ chiếu ra và chép lại từng dấu thay vì viết từ trí nhớ; đây là cách duy nhất để không sót.
Quá cảnh có tính không
Tuỳ cách câu hỏi được đặt. Nếu hỏi bạn đã nhập cảnh nước nào thì quá cảnh không rời khu cách ly không tính; nếu hỏi bạn đã tới nước nào thì nên kể.
Khi không chắc, hãy kể và ghi chú rằng đó là quá cảnh. Kể thừa không gây hại, bỏ sót thì có.
Câu thứ ba: nghề nghiệp
Người ta hay ghi chức danh trên danh thiếp thay vì mô tả công việc thật. Chức danh giám đốc ở một công ty ba người và ở một tập đoàn là hai thứ khác nhau.
Hãy ghi chức danh đúng như trên hợp đồng lao động, kèm mô tả công việc thực tế. Nếu bạn làm nhiều việc, hãy kể cả, vì thu nhập trong hồ sơ tài chính phải giải thích được bằng phần nghề nghiệp này.
Câu thứ tư: từng bị từ chối
Câu này không có ngoại lệ cho những lần lâu rồi, cho nước khác, hay cho loại thị thực khác. Nó cũng thường bao gồm cả việc bị từ chối nhập cảnh tại cửa khẩu, không chỉ từ chối cấp thị thực.
Người bị hãng bay từ chối cho lên máy vì thiếu giấy tờ đôi khi cũng phải khai, tuỳ cách đặt câu hỏi. Khi không chắc, hãy khai kèm giải thích.
Câu thứ năm: danh sách người thân
Mẫu đơn hỏi về người thân trong một phạm vi nhất định, không hỏi ai đi cùng. Con ở lại, con từ cuộc hôn nhân trước, cha mẹ đã mất đều nằm trong phạm vi nếu câu hỏi bao gồm họ.
Bỏ sót ở đây có hậu quả riêng và nặng: nhiều nước không cho bảo lãnh người đáng lẽ phải khai mà không khai. Đây là ô nên rà lại hai lần.
Câu thứ sáu: vi phạm pháp luật
Câu hỏi thường rộng hơn chữ án tích rất nhiều. Nó có thể bao gồm việc bị bắt giữ dù không bị kết tội, bị xử phạt hành chính, hoặc vụ việc đã được xoá án tích.
Hãy đọc kỹ phạm vi câu hỏi và trả lời đúng phạm vi đó. Xoá án tích ở Việt Nam không có nghĩa là bạn được trả lời không cho câu hỏi của nước khác, nếu câu hỏi đó bao gồm cả vụ việc đã xoá.
Câu hỏi phụ hay bị bỏ qua
Nhiều mẫu đơn có những ô nhỏ ở cuối trang: bạn có từng dùng tên khác không, có từng mang quốc tịch khác không, có tài khoản mạng xã hội nào. Chúng trông như thủ tục và rất hay bị bỏ trống.
Tên khác là ô quan trọng với phụ nữ đã đổi họ sau kết hôn, và với người có tên gọi ở nhà khác tên trên giấy tờ. Hãy khai cả những cách viết tên từng xuất hiện trên giấy tờ chính thức của bạn.
Nguyên tắc chung khi điền đơn
Đọc câu hỏi hai lần trước khi trả lời, và trả lời đúng phạm vi câu hỏi chứ không theo cách hiểu quen thuộc. Nếu có bản hướng dẫn điền đơn, hãy đọc nó thay vì đoán.
Với mọi ô mà bạn do dự quá ba giây, hãy đánh dấu lại và tra cứu riêng. Những ô đó chính là sáu câu trên hoặc họ hàng của chúng.
In ra đọc trên giấy
Đọc trên màn hình khiến mắt lướt qua những ô đã điền sẵn. In ra và đọc bằng bút trong tay làm chậm nhịp đọc lại, và đó chính là điều cần thiết.
Hãy để một người khác trong nhà đọc lại lần nữa. Người không điền đơn nhìn thấy những chỗ mà người điền đã quen mắt và không còn nhận ra.
Hỏi đáp
Tôi không nhớ hết các chuyến đi thì làm sao?
Hãy dựng lại từ hộ chiếu cũ, vé máy bay và sao kê thẻ, rồi ghi chú rằng một số ngày là ước tính.
Bị phạt vi phạm giao thông có phải khai không?
Tuỳ phạm vi câu hỏi. Nhiều mẫu chỉ hỏi về vi phạm hình sự, nhưng có mẫu hỏi rộng hơn. Đọc kỹ chữ trong câu hỏi.
Nghề của tôi thay đổi liên tục thì ghi thế nào?
Ghi công việc hiện tại và liệt kê lịch sử theo yêu cầu của mẫu. Tính liên tục của lịch sử nghề nghiệp quan trọng hơn chức danh.
Người thân đã mất có phải khai không?
Nếu mẫu đơn hỏi thì có, kèm ghi chú về việc đã mất. Đừng tự bỏ vì nghĩ không còn liên quan.